Zamknij

Kogo inwigilowano Pegasusem? Watchdog Polska poszukuje odpowiedzi

Sieć obywatelska Watchdog Polska
12:13, 18.11.2026 Aktualizacja: 14:01, 18.11.2026
Skomentuj Kogo inwigilowano Pegasusem? Watchdog Polska poszukuje odpowiedzi

Od kwietnia 2025 roku Watchdog Polska bada, wobec kogo i na jaką skalę używano Pegasusa. Sądy wydały już pięć wyroków i niemal każdy rozstrzygnął sprawę inaczej. 5 listopada Watchdog wygrało w NSA z Ministrem Sprawiedliwości. W sprawie prokuratury droga krajowa się skończyła, więc Watchdog złożyło skargę do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu. 

W maju 2025 r. Prokuratura Krajowa poinformowała, że służby używały Pegasusa bez wymaganej akredytacji:

ABW nadesłała do PK wyniki przeprowadzonej w CBA kontroli w zakresie ochrony informacji niejawnych w związku z użytkowaniem systemu Pegasus. Z wystąpienia pokontrolnego wynika, że system Pegasus powinien podlegać akredytacji bezpieczeństwa teleinformatycznego, jednak świadectwa akredytacji nigdy nie uzyskał.

– czytamy na początku artykułu Watchdog Polska

Prokuratorzy badający legalność i celowość wykorzystania Pegasusa zabezpieczyli dokumenty z CBA, ABW, SKW i Policji oraz powołali biegłych z ABW, którzy przeprowadzili oględziny sprzętu i przeanalizowali jego funkcjonalność.

Chcieliśmy poznać skalę wykorzystania tego narzędzia, dlatego wysłaliśmy do Prokuratury Krajowej, Ministerstwa Sprawiedliwości i Centralnego Biura Antykorupcyjnego wniosek o informację publiczną

– informuje nas sieć Watchdog.

Sieć poprosiła we wniosku o podanie m.in. imion i nazwisk osób, wobec których użyty został system inwigilacyjny Pegasus, liczby użyć systemu w stosunku do każdej ze śledzonych osób, czy liczby użyć systemu ogółem.

Ministerstwo Sprawiedliwości

Według informacji ze strony Watchdog Polska, 11 kwietnia 2025 r. Ministerstwo Sprawiedliwości opublikowało dokumenty (odtajnione przez CBA) dotyczące zakupu tego oprogramowania. Na szczegółowe pytania z wniosku przygotowanego przez Watchdog resort nie odpowiedział. Ministerstwo przesłało też linki do opublikowanych już danych z 2023 i 2024 roku. Pokazują one, wobec ilu osób skierowano wniosek o kontrolę i utrwalanie rozmów albo o kontrolę operacyjną, w tym z użyciem Pegasusa.

Z powodu niepełnych odpowiedzi, Watchdog złożyło do WSA skargę na bezczynność. Wskazano, iż funkcje Ministra Sprawiedliwości i Prokuratora Generalnego pełni ta sama osoba. WSA w Warszawie zatwierdził bezczynność Ministra Sprawiedliwości.

Sąd odrzucił tłumaczenie resortu, że pytania należy kierować do Prokuratury Krajowej. Skoro minister jest zarazem Prokuratorem Generalnym, dysponuje informacjami z obu urzędów i nie może odsyłać wnioskodawcy do samego siebie. Sąd uznał jednak, że nazwiska inwigilowanych osób i liczba użyć Pegasusa wobec każdej z nich nie są informacją publiczną, bo dotyczą spraw indywidualnych, a nie publicznych. Resort ostatecznie przekazał informacje, które posiadał, więc sąd nie zobowiązał go do ponownego rozpatrzenia wniosku i nie wymierzył grzywny

– czytamy w artykule Watchdog.

Złożyliśmy skargę kasacyjną od tego wyroku. Zakwestionowaliśmy tę jego część, w której sąd uznał, że nazwiska inwigilowanych Pegasusem i liczba użyć wobec każdej z tych osób nie są informacją publiczną. Naszym zdaniem ustawa nie dzieli spraw na indywidualne i publiczne. Informacja o tym, wobec kogo i jak intensywnie państwo stosowało narzędzie szpiegujące, dotyczy działania władzy, a nie życia prywatnego, zwłaszcza gdy chodzi o polityków, dziennikarzy i prawników

– czytamy dalej.

Drugi zarzut dotyczy zbyt ogólnikowej odpowiedzi resortu o powołaniu zespołu śledczego. Watchdog Polska wniosło o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. 5 listopada 2026 r. NSA uchylił zaskarżony wyrok w części i zobowiązał resort sprawiedliwości do rozpoznania wniosku.

CBA odmówiło udostępnienia informacji, powołując się na ochronę informacji niejawnych i innych tajemnic chronionych ustawą.

Biuro twierdzi, że odpowiedź na nasze pytania zdradziłaby, jak zaawansowane organizacyjnie i technicznie są metody oraz środki pracy operacyjnej, którymi się posługuje, i na ile są nowatorskie

– twierdzi Watchdog Polska.

Jak podaje platforma, WSA częściowo uchylił decyzję CBA, które w całości odmówiło informacji o Pegasusie, powołując się na tajemnicę operacyjną. Biuro musi ponownie rozpatrzyć pytania o koszt zakupu systemu, o raporty powstałe po wyborach i o konsekwencje wyciągnięte w związku z używaniem Pegasusa. Koszty zakupu nie są już tajne, bo Ministerstwo Sprawiedliwości jeszcze przed decyzją CBA opublikowało odtajnioną umowę i faktury. Na dwa pozostałe pytania wystarczy według sądu odpowiedź „tak” lub „nie”, która niczym nie zagraża. Nazwiska inwigilowanych, liczba użyć i koszty eksploatacji pozostają objęte tajemnicą, bo zdradzałyby możliwości operacyjne służby. W sprawie Ministra Sprawiedliwości WSA poszedł dalej i uznał, że dane osób inwigilowanych w ogóle nie są informacją publiczną.

Prokuratura Krajowa też milczy w sprawie Pegasusa

Z artykułu Watchdog Polska wynika, że PK także nie udostępniło informacji w sprawie Pegasusa. Zdaniem prokuratury w ogóle nie są one informacją publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie informacji publicznej. Jak wskazuje PK, dane ze śledztwa o sygnaturze 1001-23.Ds.1.2024 chroni tajemnica postępowania karnego. O dostępie do nich decyduje więc Kodeks postępowania karnego, który w tym zakresie ma pierwszeństwo przed ustawą o dostępie do informacji publicznej. Tutaj też sieć Watchdog złożyła skargę na bezczynność.

Prokuratura zasłoniła się tajemnicą śledztwa bez podstaw i nie wydała nawet formalnej decyzji odmownej. W skardze przypomnieliśmy też, że obywatele mają prawo wiedzieć, jak państwo używa narzędzi inwigilacji, zwłaszcza po doniesieniach o podsłuchiwaniu dziennikarzy i polityków opozycji

– wyjaśnia sieć.

WSA w Warszawie uznał, że Prokurator Krajowy był bezczynny wobec wniosku, i zobowiązał go do jego rozpatrzenia. Prokuratura twierdziła, że chodzi o ustalenia ze śledztwa, objęte tajemnicą i dostępne tylko w trybie k.p.k. Sąd tego nie przyjął. Pytania dotyczyły działania organów władzy i wydatkowania publicznych pieniędzy, więc są informacją publiczną. Przepisy k.p.k. regulują dostęp do akt jako zbioru dokumentów, a nie do zawartych w nich informacji. Jeśli prokuratura chciała zasłonić się tajemnicą śledztwa, musiała wydać decyzję odmowną, a zwykłe pismo takiej decyzji nie zastępuje.

21 lipca 2026 r. NSA uchylił ten wyrok i oddalił skargę na bezczynność Prokuratora Krajowego. Według NSA Kodeks postępowania karnego w pełni reguluje dostęp do akt śledztwa, także do zawartych w nich informacji publicznych, więc ustawy o dostępie do informacji publicznej się tu nie stosuje. Prokuratura nie używała Pegasusa, tylko bada legalność jego użycia, a więc wszystkie dane, o które pytaliśmy, mogłaby ustalić wyłącznie z akt śledztwa. Wystarczyło, że poinformowała o innym trybie dostępu, i nie musiała wydawać decyzji odmownej. NSA przyznał, że sądy orzekały w tej kwestii różnie, ale wyroki korzystne dla wnioskodawców uznał za nieaktualne. Według sądu o te informacje Watchdog może jeszcze zabiegać na podstawie przepisów k.p.k.

Skarga Watchdog do ETPC z siedzibą w Strasburgu

Watchdog złożyło jeszcze skargę do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, w której zarzuca naruszenie art. 10 ust. 1 i 2 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Według platformy odmowa dostępu do informacji tylko dlatego, że znajdują się one w aktach postępowania karnego, jest nieproporcjonalna.

W skardze podkreślamy, że dane o łącznej liczbie zastosowań Pegasusa, kosztach zakupu i użytkowania, istnieniu raportów i podjętych działaniach następczych wymagają innego stopnia ochrony niż nazwiska osób poddanych inwigilacji […] W marcu 2024 r. ETPC orzekł, że Polska naruszyła art. 10 Konwencji, odmawiając nam dostępu do kalendarzy spotkań prezes Trybunału Konstytucyjnego

– czytamy w artykule.

Co dalej?

Sieć Watchdog Polska czeka na pisemne uzasadnienie wyroku NSA w sprawie Ministra Sprawiedliwości, na ponowną odpowiedź CBA i na decyzję Strasburga o przyjęciu skargi.

(Sieć obywatelska Watchdog Polska)

Co sądzisz na ten temat?

podoba mi się 0
nie podoba mi się 0
śmieszne 0
szokujące 0
przykre 0
wkurzające 0
Nie przegap żadnego newsa, zaobserwuj nas na
GOOGLE NEWS
facebookFacebook
twitter
wykopWykop
komentarzeKomentarze

komentarze (0)

Brak komentarza, Twój może być pierwszy.

Dodaj komentarz


Dodaj komentarz

🙂🤣😐🙄😮🙁😥😭
😠😡🤠👍👎❤️🔥💩 Zamknij

Użytkowniku, pamiętaj, że w Internecie nie jesteś anonimowy. Ponosisz odpowiedzialność za treści zamieszczane na portalu media365.pl. Dodanie opinii jest równoznaczne z akceptacją Regulaminu portalu. Jeśli zauważyłeś, że któraś opinia łamie prawo lub dobry obyczaj - powiadom nas [email protected] lub użyj przycisku Zgłoś komentarz

0%